खोटाङ । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–३ बाम्राङका युवा किसान धर्मराज राईले बाँझो जमिन भाडामा लिएर यस वर्ष चार हजार किलो आलु फलाएको छ ।
सोही नगरपालिकाको वडा नं. २ मुडेका दोर्जी शेर्पाको कुनाखर्कमा रहेको २५ रोपनी बाँझो जमिन दस वर्षका लागि भाडामा लिएर व्यावसायिक आलुखेती शुरु गरेका धर्मराजले पहिलो वर्ष नै सो परिमाणमा आलु उत्पादन गरेको हो ।
बाह्र वर्षअघिदेखि जिल्लामै अर्ग्यानिक तरकारी तथा फलफूलखेती गर्दै आएका धर्मराजले उत्पादन गरेको आलु प्रतिकिलो रु. ४५ मा बिक्री भइरहेको छ । वर्ष दिनअघि जग्गाधनी शेर्पासँग एक सय २५ रोपनी जग्गा भाडामा लिएर व्यावसायिक आलुखेती शुरु गरेको उनले तीन युवालाई रोजगारीसमेत दिएको छ ।
घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालयमा ‘झिसेपु अर्ग्यानिक कृषि फार्म’ दर्ता गरेर व्यावसायिक कृषि पेसामा लागेका धर्मराजले उत्पादन गरेको आलुमध्ये एक हजार किलो बीउका लागि राखेर बाँकी बिक्री गर्ने तयारी गरेको छ ।
उत्पादित आलुमध्ये करिब दुई हजार आठ सय किलो दिक्तेल बजारमा सञ्चालित होटल तथा पसलमा लगेर बिक्री गरेको धर्मराजले जानकारी दिए ।
व्यक्तिगत लगानीमा व्यावसायिक आलुखेती तथा उन्नत जातका रायोको साग र मुलाको बीउ उत्पादन गर्ने अभियानमा लागेका धर्मराजले पाँच राँगा/भैँसीपालन गरेको छ ।
अर्ग्यानिक आलु उत्पादन गर्ने अभियानमा लागेका उनले त्यही राँगा/भैँसीको मलमूत्रसहित स्याउला र पत्कर प्रयोग गरेर बनाइएको मल आलुखेतीमा हाल्दै आएको छ ।
करिब ३०–४० वर्षदेखि बाँझो रहेको जमिन खनजोत गरेर व्यावसायिक खेती शुरु गरेका धर्मराजले गत माघमा छ सय किलो भोटाङ्गे जातको आलुको बीउ खरिद गरेर रोपेका थिए । कुनाखर्कमा उत्पादित अर्ग्यानिक आलुलाई खोटाङको ब्राण्ड बनाउने उद्देश्यले व्यावसायिक आलुखेती शुरु गरेको उनले बताए ।
करिब रु. ११ लाख लगानीमा शुरु गरेको आलुखेतीलाई आगामी वर्षदेखि थप विस्तार गर्दै लैजाने तयारीमा रहेको धर्मराजले बताए ।
“पहिलो पटक लगाइएको आलुले राम्रो उत्पादन दिएको छ । यसलाई थप विस्तार गर्दै ब्राण्डिङ गर्ने योजनामा छु”, उनले भने, “आलुसँगै पशुपालन तथा तरकारीखेती गर्ने योजना छ । यसका लागि थप जनशक्ति खोजी गरिरहेको छु ।”
अर्ग्यानिक कृषि उपज उत्पादन अभियानमा लागेका धर्मराजले शुरुमा वडा नं. ३ बाम्राङस्थित झिसेपुमा व्यावसायिकरूपमा अर्ग्यानिक फलफूल तथा तरकारीखेती गरेका थिए ।
करिब १५ वर्षदेखि कृषि पेसामा आबद्ध उनले झिसेपुस्थित आफ्नै जग्गामा किबी, अलैँची, बेसार र अम्रिसोको व्यावसायिक खेती गर्दै आएको छ ।
कृषि पेसालाई आधुनिक तथा यान्त्रीकीकरण गर्दै व्यावसायिक बनाउने अभियानमा लागेका धर्मराजले जिल्लाका अन्य किसानलाई तालिमसमेत दिँदै आएको छ ।
झिसेपुको फार्म सञ्चालनका लागि उनलाई श्रीमती र छोराछोरीले साथ दिने गरेका छन् । पछिल्लो समय जिल्लाका अधिकांश किसानले थोरै समयमा नै पर्याप्त आम्दानी गर्ने उद्देश्यका साथ रासायनिक मल प्रयोग गरेर फलफूल तथा तरकारी उत्पादन गर्ने गरेका छन् ।
रासायनिक मल प्रयोग गरेर उत्पादन गरिएका कृषि उपज उपभोग गर्नु मानव स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा हानीकारक हुने स्वास्थ्यकर्मीले बताएका छन् ।
