म्याग्दी । ऋषिहरूले तपस्या गरेको पवित्र तीर्थस्थलको रूपमा परिचित म्याग्दीको पुलस्त्य पुलहाश्रम क्षेत्रमा धार्मिक पर्यटन पूर्वाधार थपिँदै गएको छ ।
बेनी नगरपालिका–५ पछैमा अवस्थित पुलहाश्रममा रहेको मन्दिर परिसरमा प्रतिक्षालय, प्रवेशद्वार, पदमार्ग, घेरावारलगायतका पूर्वाधार निर्माण भएका छन् ।
पौराणिक ऋषि पुलत्स्य र पुलह ऋषिले तपस्या गरेको पवित्र तपोभूमि भएकोले यस क्षेत्रमा धार्मिक पर्यटन विकासका लागि पर्यटन पूर्वाधार निर्माणलाई जोड दिएको छ ।
श्रीमद्भागवत महापुराणको पञ्चमस्कन्ध आठौँ अध्यायमा यस क्षेत्रमा पुलस्त्य र पुलह ऋषिले तपस्या गरेको उल्लेख छ ।
पछैमा रहेको हवनकुण्डमा हवन गरेर शेष रहेको चरु अझै पाइने भएकोले पुलस्त्य र पुलह ऋषिले पहिलो पटक होम गरेको ऐतिहासिक तपोभूमिको रूपमा यस क्षेत्रको महत्व रहेको पण्डित भीमनाथ पराजुलीले जानकारी दिए ।
पुलहाश्रमसँगै यस क्षेत्रमा अन्य ओझेलमा परेका र पत्ता लगाउन नसकिएका थुप्रै तीर्थस्थल रहेकोले यसको अन्वेषण गरी महत्व र महिमालाई बाहिर ल्याउनुपर्ने उनको भनाइ रहेको छ ।
पछैमा रहेको हवन कुण्डमा रहेको चरुलाई हावाले नष्ट नगरोस् भन्ने उद्देश्यले ऋषिहरूले विशाल शिलाले त्यसलाई सुरक्षित गरेको किम्बदन्ती रहेको पुलस्त्य पुलहाश्रम क्षेत्र विकास समितिका उपाध्यक्ष तेजप्रकाश बानियाँले बताए ।
उनका अनुसार धार्मिक, ऐतिहासिक महत्व बोकेको र प्राकृतिकरूपमा मनोरम ठाउँ भएकोले यस क्षेत्रमा पूर्वाधार निर्माण र प्रचार-प्रसारमार्फत पर्यटन विकासमा जोड दिएको छ ।
ऐतिहासिक महत्व बोकेको पुलहाश्रम क्षेत्रको धार्मिक पर्यटन विकासका लागि पूर्वाधार निर्माणले तीव्रता पाएको छ ।
पछिल्लो पटक पछैमा मन्दिर पुन:निर्माण पश्चात प्रवेशद्वार, मौलिक पदमार्ग, घेरावार, प्रतिक्षालयलगायत भौतिक संरचना निर्माण गरेको छ ।
समुद्री सतहबाट एक हजार सात सय मिटरको उचाइमा अवस्थित यस क्षेत्रलाई नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास गर्न नेपालमै पहिलो ‘रावण पार्क’ निर्माण गरेको छ ।
पुलहाश्रममा तपस्या गरेका पुलस्त्य ऋषिका नाति रावणको जन्म यसै ठाउँमा भएको किम्बदन्तीको आधारमा बेनी नगरपालिकाले रावणको मूर्ति राखेर पार्क निर्माण गरेको हो ।
चार रोपनी क्षेत्रफलमा निर्माण भएको पार्क घेराबार, प्रवेशद्वार, पदमार्ग निर्माण र दुवो रोपेर संरचना तयार गरेको छ भने ढलोट धातुको २१ फिट अग्लो रावणको मूर्तिमा दसवटा टाउको जोड्ने र मूर्तिमा जनै राख्नेलगायतका काम बाँकी रहेको छ ।
रावणको नाभी गाढेको ढुङ्गा, रावण खेलेको मैदानलगायतका किम्बदन्तीको आधारमा वि.सं. २०७८ असोज १७ गते ठेक्का सम्झौता गरी शुरू भएको रावण पार्क निर्माण योजना ठेकेदारको ढिलासुस्ती र अदालतमा मुद्दा परेर अलपत्र बनेको अवस्थामा नगरपालिकाको पहलमा योजनालाई अघि बढाएर अन्तिम चरणमा पुगेको नगरप्रमुख सुरत केसीले जानकारी दिए ।
''अघिल्लो कार्यकालको कार्यपालिकाले अघि बढाएको रावण पार्क बनाउने योजना अलपत्र परेको थियो, हामीले निर्माण कम्पनीलाई ताकेता गरेर योजनालाई अघि बढाएका थियौँ, अहिले पार्कमा रावणको मूर्ति राख्ने र पूर्वाधार बनाउने काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ'', केसीले बताए ।
प्राकृतिक दृश्यावलोकन स्थलको रूपमा रहेको पुलहाश्रममा निर्माण भएको रावण पार्कले नेपालका साथै दक्षिण भारतीय र श्रीलङ्काका धार्मिक पर्यटकलाई यस क्षेत्रमा भित्र्याउन भूमिका खेल्ने प्रमुख केसीको भनाइ छ ।
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको ७० प्रतिशत र नगरपालिकाको ३० प्रतिशत लागत साझेदारी रहने गरी रु. एक करोड ७६ लाख ७७ हजार पाँच सय ६३ मा ठेक्का सम्झौता भएको रावण पार्क निर्माण योजनामा नगरपालिकाको तर्फबाट हुनुपर्ने भुक्तानी भए पनि मन्त्रालयको तर्फबाट हुनुपर्ने लागत साझेदारीको रकम भुक्तानी हुन नसकेको नगरपालिकाले जनाएको छ ।
पार्क निर्माणसम्बन्धी अदालतमा परेको मुद्दामा पार्कमा रावणसँगै राम र सिताको मूर्ति राख्न निर्देशनात्मक आदेश भएकोले नगरपालिकाले रावण पार्कको योजना सम्पन्न भएपछि राम र सिताको मूर्तिसमेत पार्कमा राख्ने जनाएको छ ।
सदरमुकाम बेनीदेखि पुलाचौरसम्मको सडक कालोपत्र भइरहेको र पुलाचौरको चनौटेदेखि पुलहाश्रमसम्मको सडकलाई स्तरोन्नती गरी पर्यटकको आगमनलाई सहज बनाउने पहल थालिएको बेनी–५ का वडाध्यक्ष गोविन्द बानियाँले बताए ।
प्राकृतिकरूपमा मनोरम रहेको, धार्मिक र पौराणिक महत्व बोकेको यस क्षेत्रको महत्व, महिमा र सुन्दरताको प्रचार-प्रसार गर्न सकेमा पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्ने बताए ।
पुलहाश्रम क्षेत्रबाट धौलागिरी, अन्नपूर्ण, माछापुच्छ्रे, निलगिरीलगायत मनोरम हिमश्रृखलाका साथै चर्चित धार्मिकस्थल पञ्चकोट, ज्यामरुकोट, बेनीबजारसँगै कालीगण्डकी नदि र आसपासका दर्जनौँ गाउँ बस्तीहरूको मनोरम दृष्य अवलोकन गर्न सकिन्छ ।
सदरमुकाम बेनीदेखि करिब दुई घण्टाको पैदलयात्रा तथा ३० मिनेटको सवारीसाधनको यात्रामा पुहलाश्रम सजिलै पुग्न सकिन्छ ।
